Του Σάββα Ν. Αθανασίου: Η ελληνική ακτοπλοϊκή αγορά έχει φθάσει σε επίπεδα ωρίμανσης, καθώς η κίνηση επιβατών, αυτοκινήτων και φορτηγών εμφανίζουν σημάδια οριακής ετήσιας αύξησης τα τελευταία τρία χρόνια, αναφέρει στην ετήσια έκθεσή της η XRTC, πρόεδρος της οποίας είναι ο κ. Γιώργος Ξηραδάκης. Επίσης, τονίζεται ότι η μέση αύξηση από το 2003 έως και το 2008 δεν ξεπερνά το επίπεδο του 0%, 4% και 0% για επιβάτες, αυτοκίνητα και φορτηγά αντίστοιχα. Πάντως, στα θετικά της ακτοπλοΐας προσμετρώνται: Οι ιδιαίτερα δυναμικές διοικήσεις εταιρειών. Η συνεχιζόμενη αν και περιορισμένη ανανέωση του στόλου. Ο εξορθολογισμός δρομολογίων. Η ομαλή αποπληρωμή δανείων και οικονομίες κλίμακας.
Ομως, στα αρνητικά πρέπει να συνυπολογισθούν:
- Η μειωμένη ρευστότητα.
- Η περιορισμένη δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων.
- Η περαιτέρω μείωση του στόλου.
- Η αδύναμη και διασπασμένη συνδικαλιστική εκπροσώπηση (ΕΕΑ/ΣΕΕΝ).
- Ο αυξημένος μέσος όρος ηλικίας στόλου.
- Η συνέχεια των ζημιών σε επίπεδο EBITDA.
- Η περιορισμένη γεωγραφική διαφοροποίηση.
- Η τελμάτωση δημοσίων επενδύσεων προς ανάπτυξη των λιμένων και
- Η ασαφής κυβερνητική πολιτική για τον κλάδο.
ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΕΡΓΟ
Σύμφωνα με την έκθεση το μεταφορικό έργο επιβατών των εισηγμένων και της Hellenic Seaways εμφανίζεται αμετάβλητο σε σχέση με το 2008 με την ελληνική αγορά να αναπτύσσεται με 1% και την Αδριατική να συνεχίζει την κάμψη των τελευταίων ετών με -1%. Στην ελληνική αγορά το σύνολο των υπό εξέταση εταιρειών εμφανίζουν αυξημένη επιβατική κίνηση με μόνη εξαίρεση την Hellenic Seaways (-9%).
Οι ANEK Lines, NEL Lines, Attica Group και Minoan Lines έχουν αυξήσεις της τάξεως του 9%, 11%, 11% και 4%. Η εικόνα της Αδριατικής συνεχίζει να είναι απογοητευτική με τις Attica Group και Minoan Lines να παρουσιάζουν μειωμένη κίνηση κατά -2% και την ANEK Lines οριακή αύξηση 1%. Στην περίπτωση των αυτοκινήτων εμφανής είναι η αύξηση της ζήτησης κατά 6% στην εσωτερική αγορά, ενώ στην Αδριατική είναι μηδενική.
Στην ελληνική αγορά το σύνολο των υπό εξέταση εταιρειών εμφανίζουν αυξημένη κίνηση σε αυτοκίνητα με μόνη εξαίρεση την Hellenic Seaways (-8%). Η ANEK Lines, NEL Lines, Attica Group και Minoan Lines έχουν αυξήσεις της τάξεως του 9%, 37%, 13% και 14%. Η εικόνα της Αδριατικής συνεχίζει να είναι απογοητευτική με τις ANEK Lines και Minoan Lines να παρουσιάζουν μειωμένη κίνηση κατά -5% και -3% αντίστοιχα και την Attica Group να έχει σημαντική αύξηση κατά 8%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα της κίνησης των φορτηγών με την Αδριατική να εμφανίζει έντονα σημάδια κόπωσης στις γραμμές δραστηριοποίησης των εταιρειών. Η μείωση άνω του 11% της κίνησης συνεχίζει να προβληματίζει τους παίκτες της περιοχής με την ANEK Lines, Minoan Lines και Attica Group να αναφέρουν μειώσεις -13%, -11% και -8% αντίστοιχα. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι τα υψηλά επίπεδα ανταγωνισμού που επικρατούν στην περιοχή οφείλονται στην αποδρομολόγηση δύο πλοίων της Hellenic Seaways από σύνολο τεσσάρων πλοίων Ro/Ro που είχε στη γραμμή Κόρινθο - Βενετία.
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
Επίσης, στην ετήσια έκθεση επισημαίνεται ότι είναι γεγονός ότι η απελευθέρωση της αγοράς έφερε κύμα ευφορίας από τη μία αλλά και έντονου ανταγωνισμού από την άλλη, ανταγωνισμού που ούτε ο ίδιος ο ρυθμιστής δεν μπόρεσε να κατανοήσει ή να αντιληφθεί, με αποτέλεσμα να εισέλθει η αγορά σε έναν ανελέητο πόλεμο τιμών που ουσιαστικά την κατέστησε αδύνατη. Θα ήταν πολύ λειτουργικότερο από την αρχή της εφαρμογής της απελευθέρωσης οι διοικούντες να είχαν αντιληφθεί το ανταγωνιστικό περιβάλλον της ακτοπλοΐας και να μην φούντωναν περαιτέρω τον καταστροφικό ανταγωνισμό τόσο σε λειτουργικό επίπεδο όσο και στο συνδικαλιστικό επίπεδο των εταιρειών, υπογραμμίζεται στην έκθεση της XRTC.
Οι αναλυτές της έκθεσης υποστηρίζουν ότι «τα αίτια για τη δυσμενή οικονομική κατάσταση που έχει βρεθεί ο κλάδος της ακτοπλοϊκής αγοράς είναι γνωστά» και προσθέτουν: «Οι μεταφορές υπάρχουν και ανθούν μόνο όταν υπάρχει ζήτηση κι όταν αυτή περιοριστεί σε μία υγιή αγορά υπάρχουν θύματα και ζημιές. Αυτό που απασχολεί πλέον όλα τα μέρη της αγοράς συμπεριλαμβανομένων του κράτους, των εταιρειών, των χρηστών, των χρηματοδοτών και των επενδυτών είναι οι αντιδράσεις των διάφορων φορέων στην περίοδο της κρίσης. Σίγουρα την περίοδο που διανύουμε η περαιτέρω οικονομική αφαίμαξη του κλάδου θα τον οδηγήσει σε πλήρη καταστροφή με άμεσο κίνδυνο την κατάρρευση του δικτύου θαλάσσιων μεταφορών της χώρας».
Απεναντίας, τονίζεται στην έκθεση της XRTC, η διερεύνηση της μείωσης του κόστους διαχείρισης των ακτοπλοϊκών πλοίων συνίσταται έτσι ώστε να πειστούν τόσο οι τράπεζες όσο και οι επενδυτές για τη βιωσιμότητα των εναπομεινασών εταιρειών. Επίσης, επισημαίνεται ότι οι πρακτικές της συνδικαλιστικής πίεσης που ταλανίζουν τον κλάδο επί σειρά δεκαετιών πρέπει να αλλάξουν και να προσεγγίσουν το θέμα όχι από τα πόσα μπορούν να κερδηθούν αλλά για το για πόσο θα μπορεί να υπάρχει σίγουρη εργασία για τους πολλούς. Στην έκθεση τονίζεται επίσης ότι: «Είναι σημαντικό μέσα σε αυτήν τη δύσκολη συγκυρία, να παταχθούν οι αναχρονιστικές μέθοδοι περιορισμού της κερδοφορίας μέσω έμμεσων κρατήσεων και εισπρακτικών μεθόδων που απλά διογκώνουν το πρόβλημα και απειλούν τη βιωσιμότητα της ακτοπλοϊκής αγοράς».
Οι επιβάτες δεν αντέχουν νεες αυξήσεις
Στο θέμα των τιμολογιακών στρατηγικών, η έκθεση αναφέρει, ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη τη νέα οικονομική κατάσταση της χώρας. Είναι αδύνατον πλέον για τον μέσο χρήστη των ακτοπλοϊκών πλοίων (επιβάτη, μεταφορέα κ.λπ.) να ακολουθήσει περαιτέρω αυξήσεις ή ακόμη και διατήρηση των σημερινών ναύλων όταν ο προσωπικός πλούτος του συρρικνώνεται.
Ηδη το καλοκαίρι που διανύουμε η πτώση της κίνησης αγγίζει το 20% και το χειρότερο είναι ότι η αγορά χάνει τα κύρια χαρακτηριστικά της τελευταίας 8ετίας που ήταν η διεύρυνση της εποχικότητας αλλά και η συχνή χρήση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων από τους χρήστες. Ο κύριος ανταγωνιστής εξάλλου της ακτοπλοΐας, το αεροπλάνο συμμορφώθηκε με τους κανόνες της ύφεσης και έλαβε και την «άφεση αμαρτιών» του ρυθμιστή, ρυθμίζοντας τα όρια του ανταγωνισμού.
Πηγή: ΚΕΡΔΟΣ.
